บทที่ 1

บทนำ

ความเป็นมาและความสำคัญของปัญหา

สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา(อย.) เป็นหน่วยงานราชการสังกัดกระทรวงสาธารณสุข มีภาระกิจหลักในการดำเนินมาตรการต่างๆ เพื่อการคุ้มครองประชาชน ให้มีความปลอดภัยในการบริโภคอาหารและยา และผลิตภัณฑ์สุขภาพในรูปแบบอื่นๆ โดยการกำกับดูแล เฝ้าระวังผลิตภัณฑ์ เฝ้าระวังความปลอดภัยของผู้บริโภค ตลอดจนการส่งเสริมอุตสาหกรรมการผลิตอาหารและยาในประเทศให้มีมาตรฐานทัดเทียมสากล

การดำเนินงานตามภาระกิจของ อย.ดังกล่าว จำเป็นที่ผู้ที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะนักวิชาการ จะต้องมีสารสนเทศที่เกี่ยวข้อง ที่ครบถ้วน สมบูรณ์ และทันสมัย จากแหล่งต่างๆ ทั้งในประเทศและต่างประเทศ เพื่อให้การดำเนินงานข้างต้นบรรลุผลตามเป้าหมายที่วางไว้ การศึกษาในเรื่องนี้ จึงเป็นประโยชน์ต่อห้องสมุด อย. ซึ่งเป็นหน่วยงานกลางในการให้บริการข้อมูลสารสนเทศของ อย. ในการได้รับทราบข้อมูลความเป็นจริง เพื่อจะได้นำมาใช้ในการพัฒนาขีดความสามารถในการให้บริการสารสนเทศด้านต่างๆ ให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

วัตถุประสงค์ในการวิจัย

    1. เพื่อศึกษาพฤติกรรมการใช้บริการห้องสมุด อย. ของนักวิชาการ
    2. เพื่อศึกษาความพึงพอใจของนักวิชาการในการใช้บริการสารสนเทศห้องสมุด อย.
    3. เพื่อศึกษาปัญหาการใช้บริการสารสนเทศของนักวิชาการต่อระบบการจัดบริการสารสนเทศของห้องสมุด อย.

ขอบเขตและข้อจำกัดของการวิจัย

การวิจัยในครั้งนี้ จะมุ่งเน้นการศึกษาความพึงพอใจและความต้องการสารสนเทศของนักวิชาการในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ซึ่งอยู่ในระหว่างการปฏิบัติงานจริงเท่านั้น และจากประชากรทั้งหมดจำนวน 263 คน ผู้วิจัยจึงเก็บรวบรวมข้อมูลโดยการเก็บข้อมูลจากประชากรทั้งหมด

กรอบแนวคิดในการศึกษา

จากการประมวลแนวคิดทางทฤษฎีและผลงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง พบว่าผู้รับบริการจะมีความพึงพอใจมากน้อยเพียงใดขึ้นอยู่กับความสะดวกที่ได้รับ คุณภาพของการให้บริการ และพฤติกรรมของผู้ให้บริการ ซึ่งจะแตกต่างกันออกไปตามพื้นฐานของผู้รับบริการ ซึ่งสามารถเขียนความสัมพันธ์ได้ดังนี้

นักวิชาการ

 

ความพึงพอใจ

เพศ

อายุ

วุฒิการศึกษา

ตำแหน่ง

ระดับ

สังกัด

ลักษณะงาน

สถานที่ให้บริการ

ครุภัณฑ์

ทรัพยากรสารนิเทศ

พฤติกรรมผู้ให้บริการ

ระเบียบการให้บริการ

ระบบจัดเก็บ/เครื่องมือช่วยค้น

การบริการ

ตัวแปรที่ใช้ในการศึกษา

ตัวแปรต้น ได้แก่ คุณลักษณะของนักวิชาการ และพฤติกรรมการใช้บริการสารสนเทศของห้องสมุด อย.

ตัวแปรตาม ได้แก่ ความพึงพอใจของนักวิชาการที่มีต่อการบริการสารสนเทศของห้องสมุด อย.

คำนิยามศัพท์ที่เกี่ยวข้อง

ความพึงพอใจ หมายถึง ปฏิกิริยาด้านความรู้สึกเชิงตอบสนองต่อสิ่งเร้าหรือสิ่งที่มากระตุ้น ในที่นี้ได้แก่ สภาพแวดล้อมทั่วไป ทรัพยากรสารนิเทศ การให้บริการ ระเบียบข้อบังคับต่างๆ รวมไปถึงพฤติกรรมของผู้ให้บริการ

การให้บริการ หมายถึง บริการข้อมูลของห้องสมุด อย. ในรูปแบบต่างๆ อาทิ การบริการยืม-คืน ตอบคำถามช่วยการค้นคว้า แนะนำการใช้ห้องสมุด การจัดทำข่าวสารเผยแพร่ การรวบรวมบรรณานุกรมเฉพาะเรื่อง การสืบค้นข้อมูลด้วยระบบคอมพิวเตอร์ รวมทั้งการให้บริการศึกษาค้นคว้าภายในห้องสมุด

นักวิชาการ หมายถึง ข้าราชการที่ดำรงตำแหน่ง เภสัชกร นักวิชาการอาหารและยา นักวิชาการเผยแพร่ เจ้าหน้าที่วิเคราะห์นโยบายและแผน ของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.)

สารสนเทศ หมายถึง ข้อมูลเพื่อการปฏิบัติงานของนักวิชาการ อย. โดยเฉพาะที่เกี่ยวกับผลิตภัณฑ์สุขภาพ อันได้แก่ อาหาร ยา เครื่องสำอาง วัตถุเสพติด วัตถุมีพิษ และเครื่องมือแพทย์ ซึ่งอยู่ในรูปสิ่งพิมพ์ ระบบ online และการให้บริการฐานข้อมูล CD-ROM ต่างๆ

ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ

    1. ทำให้การจัดหาสารสนเทศของห้องสมุด อย.สอดคล้องกับความต้องการของนักวิชาการมากยิ่งขึ้น
    2. ทำให้มีข้อมูลเพื่อการปรับปรุงระบบงานบริการสารสนเทศของห้องสมุด อย.
    3. ทำให้มีแนวคิดในการพัฒนาขีดความสามารถของห้องสมุด อย. ให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น