บทที่ 3

วิธีดำเนินการวิจัย

การวิจัยนี้ เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความพึงพอใจของนักวิชาการ ที่มีต่อระบบการจัดบริการสารสนเทศของหอสมุด อย. ความต้องการ ปัญหาและข้อเสนอแนะในการใช้บริการ ซึ่งผู้วิจัยได้กำหนดวิธีดำเนินการวิจัย ดังนี้

1. ประชากรและกลุ่มตัวอย่างในการวิจัย

    1. เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย
    2. การเก็บรวบรวมข้อมูล
    3. การวิเคราะห์ข้อมูล
    4. สถิติที่ใช้ในการวิจัย

ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง

จากจำนวนนักวิชาการในสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ซึ่งกระจายปฏิบัติงานตามหน่วยงานต่างๆ อันได้แก่กองควบคุมยา กองควบคุมอาหาร กองควบคุมเครื่องมือแพทย์ กองควบคุมวัตถุมีพิษ กองควบคุมวัตถุเสพติด กองควบคุมเครื่องสำอาง กองสารวัตร กองเผยแพร่และควบคุมการโฆษณา และกองวิชาการ ซึ่งประกอบด้วยเภสัชกร นักวิชาการอาหารและยา นักวิชาการเผยแพร่ เจ้าหน้าที่วิเคราะห์นโยบายและแผน และเป็นผู้ซึ่งอยู่ในระหว่างการปฏิบัติงานจริง มีจำนวนรวมทั้งสิ้น 263 คน ผู้วิจัยจึงทำการเก็บรวบรวมข้อมูลจากประชากรทั้งหมด

เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย

เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเพื่อการวิจัยครั้งนี้ คือแบบสอบถาม เป็นมาตราส่วนประมาณค่า (rating scale) 5 ระดับ โดยดำเนินการสร้างดังนี้

    1. ศึกษาเทคนิคและวิธีการสร้างแบบสอบถามจากงานวิจัยต่างๆ ที่เกี่ยวกับปัจจัยหรือตัวแปรต่างๆ ที่มีอิทธิพลต่อความพึงพอใจของผู้ใช้บริการ เพื่อใช้เป็นแนวทางในการสร้างแบบสอบถาม
    2. รวบรวมข้อมูลที่จะใช้ในการสร้างแบบสอบถาม โดยศึกษาค้นคว้าจากหนังสือวารสาร เอกสาร และสิ่งพิมพ์ต่างๆ
    3. ศึกษาสภาพความเป็นจริงของห้องสมุด อย. ในเรื่องที่เกี่ยวกับบทบาทภาระกิจ หน้าที่ความรับผิดชอบ ทรัพยากรสารนิเทศ การให้บริการ ตลอดจนพัฒนาการในด้านต่างๆที่เกี่ยวข้อง
    4. สร้างแบบสอบถามให้สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ และสอดคล้องกับปัจจัยหรือตัวแปรที่ใช้ในการศึกษา สร้างแบบสอบถามฉบับร่าง แล้วนำไปให้ผู้มีประสบการณ์และเชี่ยวชาญการบริหารศูนย์ข้อมูลและห้องสมุดได้ตรวจสอบและแนะนำข้อบกพร่อง
    5. ปรับปรุงแก้ไขแบบสอบถามฉบับร่างแล้วนำไปทดสอบกับนักวิชาการ 4 ราย ในระหว่างวันที่ 8-10 ตุลาคม 2543 ตลอดจนนำไปปรึกษากับอาจารย์ที่ปรึกษา จากนั้นจึงนำมาปรับปรุงแก้ไข และพิมพ์เป็นแบบสอบถามที่สมบูรณ์ต่อไป
    6. แบบสอบถามที่สมบูรณ์ ประกอบด้วยคำถาม ซึ่งแบ่งออกเป็น 4 ตอน คือ

ตอนที่ 1. เป็นคำถามเกี่ยวกับคุณลักษณะของประชากรผู้ตอบแบบสอบถาม ได้แก่ เพศ อายุ วุฒิการศึกษา ตำแหน่ง ระดับตำแหน่ง สังกัด และลักษณะงาน

ตอนที่ 2. เป็นคำถามเกี่ยวกับพฤติกรรมการใช้บริการห้องสมุด อย. ได้แก่ การเคยใช้และไม่เคยใช้ แหล่งข้อมูลอื่นที่เคยใช้ ความถี่ในการใช้ ช่วงเวลาในการใช้ จุดประสงค์ในการใช้ ความสำคัญต่อการปฏิบัติงาน ความต้องการบริการ วิธีการค้นหาข้อมูล และความสำเร็จในการค้นหาข้อมูล

ตอนที่ 3. เป็นคำถามเกี่ยวกับความพึงพอใจในการใช้บริการ ซึ่งทำการวัดใน 7 ด้าน ได้แก่ สถานที่ ครุภัณฑ์ ทรัพยากรสารนิเทศ บุคลากร ระเบียบข้อบังคับ ระบบการจัดเก็บและเครื่องมือช่วยการค้นคว้า และความพึงพอใจต่อการบริการที่ได้รับ

ตอนที่ 4. เป็นคำถามเกี่ยวกับปัญหา ความคิดเห็นและข้อเสนอแนะที่เกี่ยวกับสถานที่และครุภัณฑ์ ทรัพยากรสารนิเทศ การให้บริการ บุคลากร และอื่นๆ

การเก็บรวบรวมข้อมูล

ผู้วิจัยได้จัดส่งแบบสอบถามที่สมบูรณ์แล้วไปยังนักวิชาการ และติดตามเก็บกลับนำมาประมวลผล

การวิเคราะห์ข้อมูล

ผู้วิจัยได้นำแบบสอบถามทั้งหมดมาวิเคราะห์ โดย

    1. เมื่อได้รับแบบสอบถามกลับคืนมาแล้ว ผู้วิจัยได้นำมาแจกแจงความถี่ของคำตอบแต่ละข้อ ด้วยการลงรหัสคำตอบในแต่ละข้อ ให้เป็นตัวเลขประจำแบบสอบถามทั้งหมด เพื่อเตรียมนำไปวิเคราะห์ข้อมูลต่อไป
    2. นำข้อมูลที่ลงรหัสแล้วกรอกลงในแบบฟอร์มการลงรหัสทั่วไป (general coding form) ซึ่งเป็นการเตรียมข้อมูล เพื่อส่งไปบันทึกลงในเครื่องคอมพิวเตอร์ และวิเคราะห์ข้อมูล โดยใช้โปรแกรมสถิติสำเร็จรูปทางสังคมศาสตร์ SPSS+ (statistic package for the social sciences)

สถิติที่ใช้ในการวิจัย

    1. การวิเคราะห์คุณลักษณะของนักวิชาการผู้ตอบแบบสอบถาม ได้แก่ เพศ อายุ วุฒิการศึกษา ตำแหน่ง ระดับตำแหน่ง สังกัด และลักษณะงาน ใช้การวิเคราะห์หาความถี่และค่าร้อยละ

2. การวิเคราะห์พฤติกรรมการใช้บริการห้องสมุด อย. ได้แก่ การเคยใช้และไม่เคยใช้ แหล่งข้อมูลอื่นที่เคยใช้ ความถี่ในการใช้ ช่วงเวลาในการใช้ จุดประสงค์ในการใช้ ความสำคัญต่อการปฏิบัติงาน ความต้องการบริการ วิธีการค้นหาข้อมูล และความสำเร็จในการค้นหาข้อมูล ใช้การวิเคราะห์หาค่าความถี่และค่าร้อยละ

    1. การวิเคราะห์ความพึงพอใจของนักวิชาการต่อการใช้ห้องสมุดในด้านต่างๆ ได้แก่ ความพึงพอใจต่อสถานที่ ครุภัณฑ์ ทรัพยากรสารสนเทศ บุคลากร ระเบียบข้อบังคับ ระบบการจัดเก็บและช่วยการค้นคว้า และด้านการให้บริการ ใช้การวิเคราะห์หาค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
    2. การวิเคราะห์ปัญหา ความคิดเห็น และข้อเสนอแนะของนักวิชาการ ใช้การวิเคราะห์หาค่าเฉลี่ย และร้อยละ
    3. การวิเคราะห์ค่าสถิติทั้งหมด ใช้โปรแกรม SPSS/PC+ ในการวิเคราะห์ เมื่อคำนวณค่าต่างๆข้างต้นแล้ว จึงนำเสนอผลการวิเคราะห์ข้อมูลในตาราง ในการแปลความโดยใช้ลำดับขั้นการประมาณค่า ดังนี้คือ

4.50 - 5.00 หมายถึง พึงพอใจมากที่สุด หรือพึงพอใจในเกณฑ์สูงมาก

3.50 - 4.49 หมายถึง พึงพอใจมาก หรือพึงพอใจในเกณฑ์มาก

2.50 - 3.49 หมายถึง พึงพอใจปานกลาง หรือพึงพอใจในเกณฑ์ปานกลาง

1.50 - 2.49 หมายถึง พึงพอใจน้อย หรือพึงพอใจในเกณฑ์ต่ำ

1.00 - 1.49 หมายถึง พึงพอใจน้อยมาก หรือพึงพอใจในเกณฑ์ต่ำมาก

ต่อจากนั้น จึงเรียบเรียง สรุปผลการวิจัย อภิปรายผล และข้อเสนอแนะ